Kokulu Menekşe, Kokulu Menekşe, Viola Odorate

PAYLAŞIN

Mor menekşe, Veilchen, Vida odarata 
Kokulu menekşe 
Familyası: Menekşegiller, Veilchengewachse, Violaceae
Drugları: Mor menekşe otu: viola odoratae herba
Mor menekşe kökü: viola odoratae radix
Mor menekşe çiçeği: viola odoratae flos
Mor menekşenin çiçek, ot ve kökü ayrı ayrı veya birlikte çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır.

Botanik: Ana kök kısa, kalın ve yumuşak, yan kökler 1-2mm çapında 10-20cm uzunluğunda ipliğimsi şekilde çevreye yayılır ve buradan yeni mor menekşeler türer ve böylece kümeler oluştururlar. Mor menekşenin gövdesi yoktur, yaprak ve çiçek sapları direk ana kökten çıkarlar. Yap-rakları uzun bir sap üzerinde olup, koyu yeşil renkte, 3-5cm uzunlu¬ğunda, 3-5cm eninde, bazen kalp, bazen böbrek ve bazen de yumurta şeklinde, kenarları kertikli ve hafif tüylüdür. Çiçekleri mor, nadiren ley¬la¬ki renkte göbekte sarımsı veya kırmızımsı bir iğne ve ortadan uçlara doğru beyaz çizgiler(şualar=ışınlar) yayar gibidir.

Yetiştirilmesi: Vatanı Akdeniz ülkeleri, balkanlar, Türkiye ve Kafkaslar olan mor menekşe Türkiye’nin hemen her yöresinde yetiştirilebilir. Çi-menlikler, sulak yerler, duvar kenarları, seyrek ormanlar, çalılıklarda ya-bani olarak yetişir. Ve balkanlarda süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Hasat zamanı: Kökleri ağustos ve eylülde sökülerek çıkarılır, yıkanır ve kurutulduktan sonra kaldırılır. Otları nisan ve mayısta toplanarak kuru¬tulur ve kaldırılır.

Birleşimi: Birleşimindeki maddeler; otunun birleşimindeki maddeler
a) eter yağları %0,002 oranında olup; 2,6-nonadien-1-al, 2,6-nonadien-1-ol, benzlalkol, heptyl asit, octenol
b) ayrıca c vitamini, terpenlerden; friedelin ve β-Sitosterol, çok az miktarda saponin ve Fenolkarbonikositlerden; Ferulaasit ve Sinapsinasit içerir.
Köklerinde çok az Etenik yağ %0,038 içerir ve önemlisi β- Nitropropinasit ve Salisilasitmetilesterdir. Ayrıca; Saponinler %0,16-2,5 arasında glikozlardan Salicilasit-glikozit içerir.
Çiçekleri %0,003 oranında eter yağı içerir ve en önemlisi 2,6-nonadien-1-al, 2,6-nonadien-1-ol, benzylalkol-n-hexand, ve parmon(=trans-alfa-yonon) içerir. 

Tesir şekli: Balgam söktürücü, terletici, uyutucu, göğüs yumuşatıcı özelliklerine sahiptir.
Kullanılması: Halk arasında mor menekşe başta öksürük, boğmaca, bron¬şit, nefes darlığı, boğaz ve diş ağrısına karşı kullanılır. Kökündeki saponinlerin çuha kökünü tutacak kalitede olmadığı, fakat ona yakın olduğu söylenmektedir.

Çay: ince kıyılmış iki kahve kaşığı mor menekşe otu demliğe konur ve üzerine 300-400ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika bekledikten sonra içilir. Mor menekşe kökünden iki kahve kaşığı akşamdan soğuk suya konup kaynatılması (dekokt) daha uygundur. 

Homeopati: Mor menekşe çiçek açtığı zaman yaprak ve çiçeklerinden 50g bir şişeye konarak üzerine 300ml %70lik alkol ilave edilir.4-6 hafta sonra süzülerek homeopatide ‘viola odorata’ ismi ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-4 defa 10-15 damla alınır. 
Aromaterapide: Mor menekşe çiçeklerinden su buharı ile damıtılarak elde edilen eterik yağ çok güzel bir kokuya sahiptir. Bu eter yağı migren, baş ağrısı, yorgunluk, bronşit, depresyon gibi rahatsızlıklarda kullanılır. Bir kesme şekere 1-2 damla damlatıldıktan sonra şeker yenir.

Yan tesiri: Bilinen bir yan tesiri yoktur.

Yazar Hakkında

İbrahim Gökçek

Bitkisel materyaller genelde kurutulur ve bu şekilde bir yıl muhafaza edilebilirler. Bitkilerin kurutulması için özel odalar tutulur ve kurumaları beklenir. Bikiler yağmurlu ve sisli havada toplanmamalı ve ıslatılmamalıdır. Bu onun küflenmesine yol açabilir.

Yorum Gönderİn