Kinoa: Pirinç Ve Bulgurun Alternatifi

PAYLAŞIN




1. Kinoa Buğday ve Pirinçten daha değerli ve besleyici
BU hafta perakende konusuyla ilgili yeni bir projeden bahsetmeyi planladım; ancak pirinç ve tahılla ilgili giderek ısınan gündem nedeniyle bir başka projeden bahsetmek zorunda kaldım.

Önümüzdeki haftadan itibaren yeniden "perakendeprojeleri"ne dönmek üzere zirai yetiştiricilerimizin dikkatini çekecek ilginç bir konuyu sizinle paylaşmak istiyorum.

Artan pirinç fiyatları ve küresel ısınma nedeniyle rekolte düşüşü alternatif arayışları gündeme getirdi. Yalnız Türkiye'de değil, tüm dünyada "buğday ve "pirincin yerinitutabilecekyedek bitkiler" üzerinde oldukça hızlı araştırmalar yapılıyor.

Bilindiği gibi tüm dünyayı besleyen iki temel tahıl türü var:"Buğday" ve "pirinç..." Buğday ve pirinçteki "aminoasitler"beslenmede protein ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılıyor. Bu açıdan Uzakdoğu ülkeleri pirinçle beslenirken, bizim de dâhil olduğumuz ülkelerin büyük çoğunluğu buğdaydan elde edilen besinleri tüketiyor.

Ancak pirinç, doğası gereği çok miktarda suya ihtiyacı olan bir bitki... İleride oluşacak şiddetli kuraklıkların pirinç üretimine darbe vuracağı konuşuluyor. Bu açıdan pirince alternatif bitkiler üzerinde durulması gayet normal. 

BUĞDAY VE PİRİNÇTE ÜRETİM DÜŞECEK 
Pirinçle ilgili son günlerde yaşanan olayları dramatize edip alevlendirmeye gerek olmadığını düşünüyorum. Ancak yakın gelecekte tüm dünyada tahıl sıkıntısı çekileceği de bir realite olarak önümüzde. Bunda küresel ısınmanın etkileri kadar"artan nüfusun yükselentalebinin" de etkisi var. 

Örneğin, bizde daha beş altı yıl öncesine kadar 22 milyontonlara çıkan buğday üretimi hızla gerileme eğiliminde. Yakın bir süre sonra yıllık rekoltenin 15 milyon tonlar seviyesine inebileceği tahmin ediliyor. Bunda "biyoyakıt" talebinin de bir miktar sorumluluğu bulunuyor.

Keza yarıya yakın kısmını ithalatla karşıladığımız pirinç 350 bintonlara doğru negatif seyir halinde. Bu tablonun oluşmasında en büyük etken tüm ekim alanlarında görülen kuraklık. Türkiye'de İç Anadolu başta olmak üzere tüm vadi ve ovalarda taban suyu iyice derine çekilmiş vaziyette.
İşte bu durumda "step iklimine kolay uyum "Kinoa" Güney Amerika'da And Dağları üzerinde yetişen bir bitki. Yakında pirincin alternatifi olabilecek çok değerli bir tahıl çeşidi. ABD'de hızla yükselen satışları ise oldukça dikkat çekiyor. 
sağlayan" ve "kuraklığa dayanıklı" bazı alternatif tahılların üzerinde durmamız geleceğimiz açısından çok önemli.

Buğday ve pirinçte "gen teknolojisi" nin getirdiği uyumlaştırma çalışmaları ise oldukça sınırlı. Bu nedenle alternatif bitkilerde "girişim fırsatları" giderek artacak gibi görünüyor. 

2. "KİNOA" DİYE BİR TAHIL CİNSİ... 
İşte tam bu noktada halen Amerika'da büyük rağbet gören ve sağlık mağazalarında tonlarca satılan bir bitki devreye giriyor:"Quinoa" (kinoa)... Bu ilginç tahıl türü aslında Orta ve Güney Amerika'da asırlardan beri biliniyor. "Antik İnka ve Aztekuygarlıkları" döneminde buğday ve pirinç gibi kullanılmış. 

"Kinoa" susamgillerden bir bitki olmasına rağmen yağ aranı düşük, buna karşın protein içeriği oldukça yüksek. Üstelik protein yapısı buğdayda olduğu gibi "gluten" şeklinde değil ve hazmı çok daha kolay. Bu bitki son üç yıldır Amerika'da mısırı dahi gölgede bırakan bir popülariteye sahip olmuş durumda.

Şişmanlatmaması, buna karşın besleyici değerinin yüksek olması onu Amerikan tüketicisinin gözdesi haline getirmiş. Talebi gören tarım girişimcileri şimdi hızlı biçimde"kinoa"yetiştiriciliğine soyunuyor. Hâlihazırda "kinoa" Peru veBolivya gibi ülkelerdenABD'ye bol miktarda ithal ediliyor. 

ANADOLU İKLİMİNE ÇOK UYGUN 
"Kinoa" nın gübre ve su problemi yok. En iyi verimi rakımı1000 
ila 4000 metre arasındaki yaylalık kıraç arazilerde veriyor. Dağ yamaçlarında ve ovalarda verim değişmiyor. Bu bitki her türlü toprağa uyum sağlamasıyla ünlü... 

"Kinoa" makineli tarıma son derece uygun... "Kırmızısüpürge otu" görünümündeki "kinoa"nın bulgur tanesi büyüklüğünde olan ve opak boncuk tanelerini andıran tohumları ya doğrudan ya da öğütülerek kullanılıyor. Tadı buğday ile pirinç arasında. "Kinoa" nın 1 kilosundayaklaşık200 gram protein bulunuyor. Bu özellik bitkinin yüzde 20' sinin protein içeriğine sahip olması demek... Pirinçten üç, buğdaydan ise iki misli daha fazla protein ihtiva ediyor."Kinoa" başta"Konya Ovası" olmak üzere "Toroslar" ın kuzeye bakan sarp yamaçlarında ve "Doğu Anadolu" nun tüm yüksek platolarında yetişebilecek bir bitki. 

Halen ziraat fakültelerimizde bu konuda çalışma yapılıyor mu bilmiyorum ama ABD TarımBakanlığı bu tahılın yüksek miktarlarda ithaline izin verirken olası bir krize karşı yaygın yetiştiriciliğini teşvik ediyor. Bugün 10 Amerikalı tüketiciden 5'i"Kinoa" nın ne olduğunu biliyor. Bir bölümü tercihen bu bitkiden hazırlanmış unları ve makarnaları tüketiyor. 
"Kinoa" nın beslenmedeki üstünlüğü bir tarafa sağlığa da oldukça yararlı. Demir, magnezyum ve çinko açısından epey zengin...

Bitkinin tohumlarını elde etmek için Tarım Bakanlığı'ndan gerekli izinleri alarak aşağıda verdiğim web sitesi kanalıyla gerekli irtibatı sağlayabilir, çok az bir ücret karşılığı deneme üretimi için tohum getirtebilirsiniz.

3. Antik çağların tahılı: Kinoa
Kinoa, İnkalar tarafından 7 bin yıl önce yetiştirilen bir tahıl. Son üç yıldır Amerika'da bir kinoa çılgınlığı yaşanıyor. NASA astronotlarının beslenmesinde kullanılıyor. Birleşmiş Milletler 2013 yılını kinoa yılı ilan ediyor. İşte kinoanın faydaları...

New York'un yeni beslenme trendi olarak gösterilen ve ünü Türkiye'ye kadar gelen 'kinoa' (quinoa), Türkiye'de bulunmayan mucizevi bir tahıl türü. Bulgur ve pirincin en büyük alternatifi olan bu tahıl, asıl olarak Güney Amerika'da yetişiyor. Mazisi ise çok eski; İnkalar'a kadar uzanıyor. İnkalar kinoaya 'tahıl ana' diyormuş. Uzmanlar kinoanın açlık sorununa çare olabileceğini bile düşünüyor. Birleşmiş Milletler tarafından 2013 'Kinoa Yılı' ilan edildi. Şimdilerde internet üzerinden kinoa satın alanların sayısı arttı. Ayrıca kimi büyük marketlerde de kinoa satılıyor ve kilosunun fiyatı 8.5 liradan başlıyor. 

ZENGİN PROTEİN İÇERİYOR 
NASA bu tahılı astronotların beslenmesinde kullanıyor. Protein açısından çok güçlü. Tüm aminoasitleri, A, B, C, D, E ve K vitaminlerini içeriyor. Lif oranı çok yüksek. Üstelik tadı da lezzetli... Bulgur kıvamında bir tahıl olduğu için aslında Türk mutfağına da çok uygun. Kullanımı hızla artan kinoayı beslenme uzmanları anlattı... (Yeni Aktüel)

KİNOAYI NASIL PİŞİRECEKSİNİZ?
Kinoadan; pilav, salata, kahvaltılık, hatta un haline getirirseniz tatlı bile yapabilirsiniz. İdeal olanı pişirmeden önce kinoayı birkaç saat suda bekletmek. Bu sayede içindeki enzimler harekete geçiyor. Kinoa, 15 dakika gibi kısa bir sürede pişiyor. Eğer suda bekletmek için vaktiniz yoksa pişirmeden önce bolca yıkamalısınız. Her koşulda pişme süresi 15 dakikayı geçmiyor. Kinoayı pirinç ve bulgurun kullanıldığı her yerde kullanabilirsiniz.

TÜKETİMİ GİDEREK ARTACAK
Kinoa, elzem amino asitleri içeren harika bir protein kaynağıdır. Yüksek demir içeriği nedeni ile vegan yaşayanlara, kansızlık problemi olanlara ve kabızlık problemiyle karşılaşanlara önerdiğim bir besin. 
Son üç yıldır Amerika'da büyük rağbet gören ve sağlık mağazalarında tonlarca satılan kinoa; Peru ve Bolivya gibi ülkelerden ABD'ye bol miktarda ithal ediliyor. Türkiye'de de kısa bir süre sonra çok yaygınlaşacağını düşünüyorum. 
Özellikle veganlar günde bir öğün, kinoayla yapılmış pilav, kısır veya dolmayı tercih edebilirler. Zayıflamak için de pişmişi yenebilir. 
Günlük kalsiyum ihtiyacını karşılamak amacıyla salataların içine eklenerek tüketilebilir. İçindeki kalsiyum ise bir bardak sütteki kalsiyumdan daha fazla.

HER GÜN KİNOA YİYİN
Kinoa, ilk denememden sonra mutfağımda yerini aldı. Şimdi pirinç, un, mercimek gibi temel gıdalarımın arasında. 
Çok baskın bir tadı ve kokusu olmadığı için çeşitli tariflerde kullanmak mümkün. 
Hiç şeker ve un kullanmadan kinoayla ve yulafla harika kurabiyeler yapıyorum. 
Et kadar proteinli, ayrıca vücutta sütten daha iyi kullanılabilen yüksek miktarda kalsiyuma sahip. 
Üstelik kolestrol içermediği, az yağlı ve sindirimi kolay olduğu için bebekler ve çocuklar için de çok besleyici bir tahıl.
.........................................................
4. Kinoa Nedir?
Yanlış Bildiklerimiz Makarnada Buğday mı? Kinoa mı? YararlıBisiklet sporunun günden güne yaygınlaşmasıyla eşdeğer ilerleyen tekneloji bütünleşiyor. Bisikletçilerin/sporcuların dayanıklılığını arttıracak ve az yemek ile form korumanın yanısıra maksimum enerji üretimi sağlayabilmenin araştırmaları da maksimum performans sağlama ve sağlıklı beslenme imkanı sağlıyor.Bisiklete binen, antrenman yapan, uzun tur yolcuları, sprinterler ve sporcuların çoğunun bildiği yoğun idman sonrası makarna yeme gerekliliği, karbon hidrat yüklemesinin başında gelen gıda maddemiz. Makarnanın ana maddesi buğday ve besleyici özelliğini sağlayan yumurta oranı da bir o kadar performansda etkili. Eskiden ev makarnalarının besleyiciliği içerisine konan yumurtanın fazlalığı ile sağlanabiliyordu. Fakat makarnalar da artık hazır satılan makarna ekiketiyle sofralarımıza geliyor. Ve hazır makarnalardaki yumurta içeriği ev makarnalarındaki yoğunluğu azaltılmış olarak geliyor. Ve makarna markalarına göre farklılık gösteriyor. Ama 2008 den bu yana profesyonel bisikletçilere yönelik yapılan gıda araştırmalarında makarnanın enerji üretimindeki avantajlarının yanısıra dezavantajları da merak konusu oldu. Makarna içeriği olan buğday gluten içeriği sebebiyle zor sindirildiği ve inaklerin aksine insanların buğdayı sindirebilmesi için yeterli enzime sahip olmadıkları gündeme geldi. Bu da yapılan yüklemenin şişkinlik hissi vererek tam sindirilmeden, özellikle ince bağırsağa zarar vererek vücuttan atıldığı adeta çölyak hastalarının yaşadığı sorunlar gibi benzer şikayetlerin oluştuğu düşünülüyor.

2009 yılında Garmin Transmitions takımı eski egzersiz fizyoloğu Dr. Allen Lim(Şuan RadioShack takımında) ve Garmin CEO'su Jonathan Vaughters'ın kararıyla buğdaysız diyet uygulamaya başladılar. Garmin'in ünlü ahçısı Sean Fowler'da Garmin takımına uygun buğdaysız(glutensiz) yemek menüleriyle bir çok turda Garmin takımı gezici mutfağıyla yanlarında bulunuyor. Buğdaya alternatif olarak kullandıkları tahıl Kinoa adında bir tahıl. Neden kinoa'nın seçildiğini düşünerek araştırdım. Ve kinoa tahılının inanılmaz özellikleri karşısında bu yazıyı hazırlama ve ülkemizde de ilerleyen/ilerleyecek bisiklet sporunun bu konuda girişim, gelişim ve bilgilendirilmesi elbetteki daha sağlıklı beslenerek maksimum performansı elde etme amacıyla Cyclingtr üyeleriyle paylaşmanın yazıya dökmenin uygun olduğunu düşündük. Bilgi ve tecrübeler paylaşılmadıkça, kayda alınmadıkça ilerleme her bireyin tecrübesiyle ve zaman kaybı ile yavaş gerçekleşecektir. Profesyonel takımların uguladığı, tecrübe ettikleri bu tarz gelişmeleri, yanlış bildiğimiz ve sürekli uyguladığımız performans beslenmelerinin de kısmen aydınlatılıp kullanılması gerekliliği artık ülkemiz bisiklet sporlarında ihtiyaç olmuştur.Sean Fowler normal makarnanın ulaşılabilirliği , yapımı ve yenmesi kolay ama onlar daha çok mısır,pirinç,yulaf ve kinoa'yı karbonhidrat ve protein değerlerinin yüksekliği sebebiyle tercih ettiklerini belirtiyor. Bildiğimiz ve belki de bebekliğimizden bu yana kullandığımız Buğday'a rakip olarak çıkan ve profesyonel camiada buğdayı kaldıran Kinoa tahılının özelliklerine bakalım Nedir Kinoa?

Besin Savaşçısı olarak tanımlanıyor. Kinoa ve yağ karışımının İnka ordularını çoğunlukla günlerce süren askei yürüyüşlerde ayakta tutmak için kullanıldığını biliyormuydunuz? Karışım savaş topları olarak bilinmekteydi. Darı büyüklüğünde olan Kinoa Chenopodium ya da "Kazayağı" bitkisinin tohumuna aittir. Ispanak ve İsviçe pazısının akrabasıdır. Kiona'nın soluk sarıdan kırmızıya, kahverengiden siyaha bilinen 1800'ü geçkin çeşidi vardır. Tohumu yumuşak ve kremsidir ama sert bir kuyruğu vardır. Kinoa tohum, un, ve tahıl olarak mevcuttur.

Neden Kinoa Yemeli?Besin değeri bakımından Kinoa şaşırtıcı bir tahıldır. Birleşik Devletlerdeki Besin ve Tarım Organizasyonu (FAO) besin değerini süt tozu ile karşılaştırmıştır. 

Kinoa diğer tahıllardan daha fazla protein içermektedir. Kinoa'nın bazı çeşitleri %20 den fazla proteine sahiptir. Kinoadaki proteinin eşsiz olmasının nedeni tamamlayıcı olup bütün gerekli amino asitlere sahip olması ve amino asit lizini, metiyonin ve sistin açısından gerçekten yüksek olmasıdır. Onu diğer tahıllara ekleyerek o proteinleri de tamamlayabilir. Metiyonin ve sistin açısından düşük olan soyayı da tamamlayabilir. 

Kinoa; 
demir, 
potasyum 
çinko, 
bakır, 
manganez

B6, 
B3 (niyasin) 
B1 (thiamin) 
B2 (riboflavin) 
B9 (folik asit) 
B6 (PİRİDOKSİN)
B5 (pantotenik asit)
Artı aminoasitlerin bütün türevlerini içerir
Kinoa kansere ve enfeksiyona karşı özelliklere sahip olabilen ve kolstrol emilimini engelleyebilen en az 16 farklı triterpine saponin içermektedir.

Protein oranı çok yüksektir. 100 gramında 13,10 gr protein bulunur. Bir karşılaştırma yapacak olursan 1 çay fincanı kinoanın içerdiği protein içeriği 1 ortaboy hamburgerinkinden fazladır. Tahıllarla karşılaştırma yapacak olursa princin protein içeriği % 7.5, darının %9.9, buğdayın %14'dür. Buğdaydan farkı içeriğindeki aminoasitlerin enzim kolaylığı. Bazı kinoa çeşitlerinde protein oranının %20 ye kadar çıktığını unutmayalım. Nasa'nın uzay uçuşlarında mürettebatın beslenmesi için yetiştirilmesi uygun görülen tahıl yine kinoadır. Günümüzda tahıl gevreği ana tahıl maddesi olarak üretilen kinoa tahıl gevrekleri yapılmaya başlanmıştır. Bu aşamada ülkemizde ulaşılabilirliği önemli olacaktır. Ama spor gıda maddeleri satan şirketlerce talep ile satışının yapılması sağlanabilir. Ükemizde yeni yeni tanınan Kinoa için Çukurova Üniversitesinin islah araştırmaları yapıp ülke uygunluğu ve yetiştirilmesi üzerine gelişmeler de bulunuyor. Sağlıklı beslenme ve diyette de önerilen Kinoa'nın adını ileride güncel hayatımızda da çokça duyacağız. Kinoa yurtdışında da faydaları sebebiyle çok pahalı. Bunun yerine tohumlarına ulaşmak mümkün Mart ayında ekimi yapılan kinoa son bir yıldır tarım sektörünün de oldukça ilgisini çekti. Aslında tohumlarını bulup üretimi yapmak ve öğütülmesinin sağlanmasıyla kendiniz de üretebilirsiniz. Bulacağınız Kinoa ürünlerinin size pahalı gelmesine alternatif bir çözüm.Bol sporlu sağlıklı günler dileriz.

Yazar Hakkında

İbrahim Gökçek

İlaç olarak bitkilerin kullanımı, insanlık tarihinin en eski tıbbi tekniklerinden biridir. Etnobotanik (bitkilerin geleneksel olarak insanlar tarafından kullanımları) gelecek ilaçları keşfetmek için etkili bir yol olarak kabul edilmektedir. Hekimlerin mevcut ilaçların çoğu aspirin, dijitalisten, kinin ve afyon içeren bitkisel ilaçlar olarak kullanımının uzun bir geçmişi var.

Yorum Gönderİn